Himoyasiz metall konstruksiyalarning yong‘inga chidamliligi.
Mazkur tushuncha R15 yong‘inga chidamlilik chegarasiga ega bo‘lishi talab etiladigan po‘lat konstruksiyalarning yong‘inga qarshi ishlov berish zaruratini aniqlashda dolzarb hisoblanadi.
ShNK 2.01.02-04 “Binolar va inshootlarning yong‘in xavfsizligi” me’yorlariga ko‘ra, binolarning II darajali yong‘inga chidamliligida tom konstruksiyalari, agar tomning har bir elementi o‘ziga xos yong‘inga chidamlilik chegarasi R8 dan kam bo‘lsa, yong‘inga qarshi ishlov berishni talab qiladi.
Metallning o‘ziga xos yong‘inga chidamlilik chegarasi — bu metall konstruksiya yong‘inga qarshi himoyasiz holda standart yong‘in sharoitida yuk ko‘tarish qobiliyatini saqlab turadigan vaqt davridir.
Ko‘pincha buyurtmachilar loyiha hujjatlarini ishlab chiqishda, tom konstruksiyasiga tushadigan yuklarni hisoblash jarayonida tejamkorlik maqsadida loyihachilardan yuklama hisobiga mos keladigan minimal metall sortamentini qo‘llashni talab qiladilar. Odatda bunday holatlarda 50x50x6 o‘lchamdagi burchak profili kabi elementning o‘ziga xos yong‘inga chidamlilik chegarasi R8 dan past bo‘lib, umumiy loyihaviy ko‘rsatkichlarga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Natijada buyurtmachi tom konstruksiyasini yong‘inga qarshi tarkib bilan qo‘shimcha ishlov berish uchun qo‘shimcha moliyaviy mablag‘ sarflashiga to‘g‘ri keladi.
Amaliy tajribamiz va hisob-kitoblarimiz shuni ko‘rsatadiki, iqtisodiy jihatdan kattaroq kesimli metall sortamentidan foydalanish maqsadga muvofiq bo‘lib, bu ShNK 2.01.02-04 “Binolar va inshootlarning yong‘in xavfsizligi” talablarini bajarishga hamda tomni yong‘inga qarshi ishlov berish ishlaridan voz kechishga imkon beradi.
Mosalkov I.L., Plyusnina G.F., Frolov A.D. mualliflarining “Qurilish konstruksiyalarining yong‘inga chidamliligi” (tahrirchi: V.I. Kuznetsov, Moskva, Spetstekhnika, 2001) kitobida turli keltirilgan qalinlikka ega himoyasiz metall konstruksiyalarning standart yong‘in sharoitida (vaqt bo‘yicha harorat oshishining standart sinov egri chizig‘i) haroratga bog‘liqligi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.
Quyida ushbu bog‘liqliklarning grafiklari keltirilgan.
Himoyasiz po‘lat konstruksiya elementlarining qizish vaqtiga bog‘liq ravishda harorat o‘zgarishi.
Qizish “standart” yong‘in rejimi (1-egri chiziq) bo‘yicha amalga oshirilgan.
Egri chiziqlardagi raqamlar metallning turli keltirilgan qalinliklariga mos keladi.
Mazkur grafiklar yordamida 500 °C haroratga yetganda yuk ko‘tarish qobiliyati yo‘qolishi sharti asosida himoyasiz po‘lat konstruksiyalarning haqiqiy yong‘inga chidamlilik chegarasini aniqlash mumkin. 500 °C harorat chizig‘i bilan kesishgan nuqtadan “Vaqt” o‘qiga tushiriladi va yong‘inga chidamlilik chegarasi aniqlanadi.
Keltirilgan qalinlik / 500 °C gacha qizish vaqti koordinatalari bo‘yicha kritik haroratga erishish vaqti va po‘lat konstruksiyaning keltirilgan qalinligi o‘rtasidagi bog‘liqlik quriladi. Egri chiziq trend chizig‘i (nuqtalar orasidagi o‘rtacha to‘g‘ri chiziq) orqali approksimatsiya qilinadi va quyidagi bog‘liqlik olinadi:
Y = 0,64*X + 7,2
Masalan, keltirilgan kesimi 17,85 mm bo‘lgan po‘lat konstruksiyaning kritik haroratga yetish vaqtini aniqlaymiz:
Y=0,64*17,85+7,2
Y=18,60
Mazkur konstruksiya uchun yong‘inga chidamlilik chegarasi 18,60 daqiqani tashkil etadi.
Shuningdek, grafikdan ham foydalanish mumkin.
Nima uchun tom metall konstruksiyalarining yong‘inga chidamliligini hisobga olish muhim?
Tomning metall konstruksiyalariga tushadigan yuklarni hisoblashda nafaqat mustahkamlik, balki metallning keltirilgan qalinligini ham inobatga olish zarur, chunki u приведённую толщину металла,bevosita o‘ziga xos yong‘inga chidamlilik chegarasiga ta’sir qiladi..
Loyihalash bosqichidayoq ferma va tom konstruksiyalarining yong‘inga chidamliligini yong‘inga qarshi tarkiblar yordamida oshirish zarurati mavjud yoki yo‘qligini aniqlash lozim. Bu kelgusida loyihani qayta ishlash, ekspertiza e’tirozlari va ortiqcha xarajatlarning oldini oladi.
Biz loyihalash bosqichida yordam beramiz
Kompaniyamiz mutaxassislari metall konstruksiyalarning, jumladan tom fermalari va qoplamalarining yong‘inga qarshi himoyasini professionalhisob-kitob asosida amalga oshiradilar.
Biz texnik topshiriq va loyihalash bosqichida jarayonga ulanib, yong‘inga qarshiishlov berish zarurati bo‘yicha maslahat beramiz hamda ShNK 2.01.02-04 talablariga muvofiqlik ta’minlaymiz..
👉 Yong‘inga chidamlilik va yong‘inga qarshi himoya hisobini loyiha bosqichidayoq buyurtma qiling — vaqt va budjetni tejang hamda ekspertizadan birinchi urinishda o‘ting.
Yangi mijozlar uchun birinchi yong‘inga qarshi himoya hisobi BEPUL.
